Błąd w DZPW, czy celowe działanie? Czyli jak powstają dodatkowe koszty.

Szkolenia ATEX
Szkolenia ATEX

Nazywam się Mariusz Balicki i jestem tu, by Ci pomóc.

Jeśli borykasz się z problemem w zakresie bezpieczeństwa
wybuchowego, pożarowego lub procesowego, to zachęcam Cię do kontaktu.

Kliknij w gwiazdki, aby wyświetlić dane +48 50* *** *** | m.bal***@***** | +48 12 **** ***

Błąd w dokumencie zabezpieczenia przed wybuchem to dodatkowe koszty nie związane z bezpieczeństwem

DZPW (dokument zabezpieczenia przed wybuchem) jest formalnym i najważniejszym dokumentem z perspektywy Dyrektywy ATEX USER. Do jego posiadania zobowiązany jest każdy zakład, w którym magazynuje się lub przetwarza gazy, ciecze palne, palne pyły mogące tworzyć z powietrzem mieszaniny wybuchowe. Realia rynkowe są jednak zupełnie inne – ogromna część pracodawców nie posiada opracowanego dokumentu zabezpieczenia przed wybuchem i oceny ryzyka wybuchu. Powodem takiego stanu rzeczy jest najczęściej brak wiedzy wspomnianych pracodawców o tym wymaganiu prawnym. Informacja o konieczności posiadania dokumentu, który potwierdza spełnienie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa wybuchowego, często wypływa podczas odbiorów przeprowadzanych przez straż pożarną, lub w trakcie audytów ubezpieczycieli. Wówczas pojawia się potrzeba szybkiego uzupełnienia braków, a niestety to nie jest takie proste. Co więcej, działanie „ad-hoc” może prowadzić do powstania dodatkowych, nieuzasadnionych kosztów.

Wykonanie Dokumentu Zabezpieczenia Przed Wybuchem to proces

Warto wspomnieć o czasie potrzebnym na opracowanie i zatwierdzenie DZPW. Zbyt krótki czas jest jedną z przesłanek, które mogą świadczyć o tym, że ten obowiązkowy dokument został sporządzony “na kolanie”, metodą kopiuj – wklej. Zdarza się spotykać na rynku oferty sporządzenia dokumentu zabezpieczenia przed wybuchem nawet w ciągu ok. 7 dni. Tymczasem nasze doświadczenie pokazuje, że rzetelne przygotowanie dokumentu trwa zwykle kilka tygodni. Średnio można mówić o pięciu do sześciu tygodniach. Zbytni pośpiech i szukanie dróg na skróty przez autorów opracowań, to prosta droga do błędów, które mogą mieć poważne konsekwencje z zakresu bezpieczeństwa wybuchowego oraz kosztów dla pracodawcy.

Co więcej, nawet DZPW, które pozornie mogą się wydawać, że zostały stworzone zgodnie ze sztuką, mogą nie być wolne od błędów i wad, które dyskwalifikują je z punktu widzenia bezpieczeństwa wybuchowego.

Dlaczego tak się dzieje? Otóż stworzenie DZPW wymaga zgromadzenia i przeanalizowania wielu dokumentów, takich jak:

  • karty charakterystyki używanych substancji,
  • opisy stosowanych technologii i urządzeń,
  • instrukcje stanowiskowe,
  • projekty budowlane,
  • obliczenia wentylacji,
  • protokoły przeglądów,
  • rysunki pomieszczeń i obiektów,
  • badania typu WE,
  • deklaracje zgodności.

Analiza i ocena ww. dokumentacji wymaga posiadania wiedzy teoretycznej i prawnej. Co więcej, wymaga także praktycznej znajomości i szerokiego doświadczenia w zabezpieczaniu zakładów przemysłowych w związku z możliwością wystąpienia w miejscu pracy atmosfery wybuchowej.

Większy zasięg stref EX na zakładzie niż to konieczne

Brak wspomnianego doświadczenia u osób wykonujących dokument zabezpieczenia przed wybuchem sprawia, że mogą mieć one tendencję np. do szerszego wyznaczania zasięgu stref zagrożenia wybuchem, niż jest to konieczne.

Niezależnie, czy to będzie nieumyślny błąd, czy celowe działanie, to takie postępowanie z punktu widzenia osoby tworzącej dokument jest “bezpieczne”. Strefy zagrożenia wybuchem o większym zasięgu powodują, że na większej przestrzeni zakładu przemysłowego teoretycznie powinno być bezpieczniej.

Słuchałeś już Podcastu ATEX? Wszystkie kluczowe informacje, które przeczytasz w kolejnych akapitach artykułu, zostały zaczerpnięte właśnie z tego Podcastu.

W odcinku Podcastu ATEX pt. „Konsekwencje błędów w ocenie ryzyka wybuchu i dokumencie zabezpieczenia przed wybuchem” Mariusz Balicki omawia często spotykane błędy oraz braki w Dokumencie Zabezpieczenia Przed Wybuchem, jak i w Ocenie Ryzyka Wybuchu, czyli dokumentach, które są obowiązkowe w związku z możliwością wystąpienia w miejscu pracy atmosfery wybuchowej. Co do zasady powinny one potwierdzać spełnienie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa wybuchowego w zakładzie przemysłowym. Kliknij poniższy przycisk, aby otworzyć stronę ww. odcinku Podcastu. Możesz go wysłuchać, lub przeczytać transkrypcję. Będzie nam bardzo miło, jeśli dodatkowo zasubskrybujesz podcast, wypełniając formularz, który znajduje się na stronie podcastu. Będziesz wówczas otrzymywać od nas informacje o nowych odcinkach podcastu. Będziemy przesyłać także inną niezbędną wiedzę dotyczącą ochrony obiektów i poszczególnych urządzeń w zakładach przemysłowych za pomocą systemów przeciwwybuchowych i systemów przeciwpożarowych.

Po co zatem ten artykuł, skoro wychodzi na to, że powinno być bezpieczniej?

Gdyż najczęściej tak nie jest. Od pewnego momentu, rozszerzanie stref zagrożenia wybuchem o kolejne obszary, powoduje dla inwestora powstanie tylko dodatkowych kosztów. Nie idą one w parze z dalszym, zauważalnym wzrostem bezpieczeństwa wybuchowego. W przeciwnym razie można by od razu stwierdzić, że cały teren zakładu obejmujemy strefą zagrożenia wybuchem. Tymczasem celem Oceny Ryzyka Wybuchu i Dokumentu Zabezpieczenia Przed Wybuchem jest wyznaczenie realnych stref zagrożenia wybuchem, czyli stref w miejscach, gdzie one rzeczywiście występują.  Jeśli więc wyznaczymy na zakładzie realne strefy i wdrożymy systemy prewencji i ochrony przeciwwybuchowej, zapewnimy spełnienie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa wybuchowego. Z drugiej strony nie wpędzimy inwestora w dodatkowe, niemałe koszty.

W przypadku pyłów kluczowe jest doświadczenie osoby wykonującej DZPW

Aby wyjaśnić, w jaki sposób doświadczenie (lub jego brak) wpływać może na nieuzasadniony wzrost kosztów dla inwestora, posłużmy się normami. Jak wspomnieliśmy, jeśli w procesie produkcyjnym używane są substancje, które z powietrzem mogą tworzyć atmosfery wybuchowe, to należy wokół źródeł emisji tych substancji wyznaczyć strefy zagrożenia wybuchem. Wyznacza się je w oparciu o 2 normy serii PN-EN 60079 mianowicie:

  • PN-EN 60079-10-1:2016 „Atmosfery wybuchowe — Część 10-1: Klasyfikacja przestrzeni – Gazowe atmosfery wybuchowe”
  • PN-EN 60079-10-2 „Atmosfery wybuchowe — Część 10-2: Klasyfikacja przestrzeni — Pyłowe atmosfery wybuchowe”.

W przypadku gazowych atmosfer wybuchowych ww. norma zawiera dokładnie opisany proces wytyczania stref zagrożenia wybuchem gazów w zakładzie. Kluczowy jest fakt, że właściwości wybuchowe poszczególnych gazów są niezmienne. Dlatego wyznaczenie stref sprowadza się do skorzystania z podanych w normie wzorów matematycznych. Nie jest w tym przypadku istotne doświadczenie osoby sporządzającej ocenę ryzyka wybuchu.

Zupełnie inaczej wygląda wyznaczanie stref w przypadku pyłowych atmosfer wybuchowych. Właściwości wybuchowe pyłów zależą między innymi od grubości i wilgotności ziarna. Częste są więc sytuacje, kiedy na początku procesu technologicznego pył nie wykazuje właściwości wybuchowych, a po przejściu tego procesu staje się silnie wybuchowy. W związku z tym niemożliwe jest sprowadzenie wyznaczania stref zagrożenia wybuchem pyłu do dokładnie opisanego w normie procesu i wzorów matematycznych. Kluczowe jest natomiast doświadczenie osób, które powinny sporządzić dokument, a w szczególności znajomość:

  • procesów technologicznych na obiektach przemysłowych i ich wpływu na zmiany charakterystyki wybuchowej poszczególnych pyłów
  • rodzajów systemów zabezpieczeń przeciwwybuchowych
  • możliwości oraz ograniczeń zastosowania tych systemów w poszczególnych przypadkach

Czy każdy wyznaczy pyłowe strefy zagrożenia inaczej?

Wyżej udowodniliśmy, że kluczowe dla wyznaczania stref zagrożenia wybuchem, jest praktyczne doświadczenie osób dokonujących oceny ryzyka wybuchu. W takim wypadku rzeczywiście może się zdarzyć, że każdy, kto podejdzie do wytyczenia stref w przypadku pyłów, wyznaczy je inaczej. Dla gazów wyliczenia na podstawie wzorów matematycznych precyzyjnie są w stanie pokazać miejsce, gdzie strefa zagrożenia się kończy. W kontekście pyłowych atmosfer wybuchowych kluczowe będą argumenty merytoryczne, wynikające wprost z doświadczenia.

Dopóki więc osoba wytyczająca strefy zagrożenia wybuchem, jest w stanie przedstawić argumenty za koniecznością wyznaczania określonego zasięgu strefy, dopóty jest to postępowanie prawidłowe. Jednak często zdarza się tak, że osoby nieposiadające szerokiego doświadczenia związanego z pyłowymi atmosferami wybuchowymi, mają skłonność do znacznie szerszego wyznaczania stref zagrożenia. Niestety dzieje się to bez pokrycia tych decyzji merytorycznymi argumentami. Takie postępowanie prowadzi wprost do generowania dodatkowych, znacznych kosztów dla inwestora.

Większa niż wymagana strefa EX, to nie większe bezpieczeństwo wybuchowe, a większy koszt

Dlaczego jest to takie ważne? Otóż w wyznaczonych strefach:

  • muszą być stosowane urządzenia w wykonaniu przeciwwybuchowym
  • powinny być opracowane instrukcje prowadzenia prac
  • powinien być wdrożony w zakładzie system zezwoleń na wykonywanie pracy w strefach
  • do pracy w strefach powinny być używane specjalne narzędzia
  • powinna być opracowana instrukcja eksploatacji urządzeń w wykonaniu przeciwwybuchowym.

Konieczny staje się więc zakup droższych maszyn i komponentów w wykonaniu przeciwwybuchowym, zakup narzędzi nieiskrzących, montaż oświetlenia w wykonaniu przeciwwybuchowym, czy wykonanie instalacji elektrycznej, która jest iskrobezpieczna i przeciwwybuchowa.

Dodatkowo dochodzą do tego pewne „ukryte” koszty, związane ze wszystkimi procedurami i pozwoleniami, które muszą być ściśle przestrzegane w strefach zagrożenia wybuchem. Respektowanie ich często wydłuża czas wykonywania prac. Mowa tu np. o konieczności wystawienia zezwoleń, czy też usunięcia atmosfery wybuchowej przed rozpoczęciem działań. Zakładając, że jeśli przed rozpoczęciem prac, należy wpierw poświęcić na te czynności np. godzinę, to w perspektywie roku ten czas będzie liczony w dniach, czy nawet tygodniach – a to są dodatkowe koszty pracy.

Dokument Zabezpieczenia Przed Wybuchem – czyli papier wszystko przyjmie?

Mówi się, że papier wszystko przyjmie. Co więc się stanie, jeśli osoba wykonująca DZPW określi w dokumencie zasięg stref znacznie szerzej, niż to zagrożenie występuje w rzeczywistości? Podsumowując, niniejszy artykuł można stwierdzić, że ta osoba niejako zmusza inwestora do ponoszenia znacznie większych kosztów. Co ważne, nie są one związane ze spełnianiem minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa wybuchowego, gdyż stają się one wtedy bezzasadne.

Jako przykład, można podać dokument, w którym autor pisał, że strefa zagrożenia wybuchem obejmuje całe pomieszczenie. Nie podał jednak żadnych argumentów, skąd wyciągnął taki wniosek i nie powołał się na przepisy. W konsekwencji inwestor musiał w całym pomieszczeniu spełniać przedstawione wyżej wymagania i wdrażać systemy zabezpieczeń przeciwwybuchowych. Oczywiście może się zdarzyć taki przypadek, gdzie po analizie okaże się, że strefa faktycznie obejmuje całe pomieszczenie, ale to musi wynikać z rzetelnej analizy.

Wyślij zapytanie ofertowe lub zadzwoń

Jesteś zainteresowany powyższą tematyką? Wyślij nam krótkie zapytanie a my niebawem skontaktujemy się z Tobą lub zadzwoń na numer +48 12 2*** *** (kliknij aby zobaczyć). Zaufaj profesjonalnym ekspertom bazującym na ponad 20-letnim doświadczeniu.

    Sprawdź darmowy pakiet edukacyjny

    Weź udział w darmowym warsztacie online lub/i dołącz do naszego programu edukacyjnego całkowicie za darmo. Ty zdobywasz wiedzę, my ustanawiamy dobre standardy bezpieczeństwa.

    Przewiń do końca
    sprawdź darmowe warsztaty online, pobierz przewodnik ATEX, dołącz do programu edukacyjnego.

    Darmowe warsztaty online

    Zagrożenie wybuchem biomasy i węgla

    Biomasa i „nowy” węgiel – czy energetykę znów czeka seria wybuchów i pożarów

    W obliczu braków węgla energetyka wraca do biomasy, a także sprowadza „nowy” węgiel z różnych egzotycznych kierunków. Paliwa te stwarzają drastycznie wyższe ryzyko wybuchu niż węgiel, który spalaliśmy do tej pory. Po wybuchach w Dolnej Odrze i Turowie jakie miały miejsce w 2010 i 2012 roku oraz po interwencji PIP, zabezpieczyliśmy przed wybuchem kilkadziesiąt różnych układów nawęglania. W czasie webinaru wyjaśnimy przyczyny tych zdarzeń, pokażemy dlaczego te paliwa powodują zwiększone ryzyko wybuchu oraz pokażemy nasze doświadczenia zdobyte w czasie prac w kilkudziesięciu elektrowniach.

    Wybuch pyłu drzewnego

    Wybuch pyłu, który w 2 sekundy zniszczył 3 filtry i budynek – ANALIZA

    Weź udział w premierze filmu, który w 5 minut pokaże przyczyny i skutki wybuchu pyłu drzewnego, który spowodował 5 mln zł strat. Bezpośrednio po filmie nasz ekspert przeprowadzi analizę zdarzenia na żywo oraz odpowie na pytania uczestników. Otrzymasz także dostęp do obszernego studium przypadku.

    Ochrona urządzeń i aparatów przed skutkami wybuchu pyłów

    Zaczniemy od podstaw prawnych, które będą stanowiły dla nas bazę dla dalszej, bardzo praktycznej części. Warsztat wesprzemy aż 28 unikalnymi filmami, których nie znajdziesz w sieci. Dzięki nim nie tylko zrozumiesz zasadę działania poszczególnych typów zabezpieczeń, ale także zobaczysz skutki ich błędnego zastosowania. Nie ukrywajmy, ta część nie tylko edukuje, ale także daje mocno do myślenia.

    Poprawny dobór zabezpieczeń przeciwwybuchowych dla jednostek odpylających

    Jeśli w Twoim zakładzie pracują filtry bądź cyklony, to ten warsztat jest dla Ciebie. Dowiesz się z niego jakie błędy najczęściej są popełniane przy zabezpieczaniu instalacji odpylających. Zobaczysz także studium przypadku w formie filmu, który pokazuje konsekwencje tych błędów – zdradzę tylko, że film pobudza wyobraźnię. Co ważne całość zaczniemy, krótkim wstępem nt. podstaw prawnych.

    Wyładowania elektrostatyczne jako przyczyna wybuchu – jak się chronić

    W czasie warsztatu zaprezentujemy szereg niezwykle ciekawych materiałów wideo, a także sporo wiedzy opartej o przepisy, normy i nasze doświadczenie. Poznasz również, a może przede wszystkim, sposoby ochrony przed elektrycznością statyczną. W warsztacie powinien wziąć udział każdy, kto pracuje w zakładzie gdzie wykonuje się operacje z palnymi cieczami, a także gazami oraz pyłami.

    Oświetlenie podstawowe i awaryjne w strefach zagrożenia wybuchem

    Jak dobrać oświetlenie podstawowe i awaryjne, tak by było zgodne z obowiązującymi przepisami? Na jakie rozwiązania konstrukcyjne zwrócić uwagę, aby inwestycja szybko nie okazała się workiem bez dna? Czy producenci opraw zawsze są uczciwi? To tylko kilka z kilkunastu tematów jakie zostaną poruszone w tym niezwykle merytorycznym warsztacie.

    Awaryjne oświetlenie ewakuacyjne i zapasowe a aktualne wymogi prawne i normatywne

    Przekrojowy warsztat dla osób mających do czynienia z oświetleniem ewakuacyjnym i zapasowym pracujących także w strefach zagrożenia wybuchem. Prowadzący skupia się na praktycznym podejściu do norm i aktów prawnych z zakresu odnoszących się do oświetlenia oraz jego zasilania jako jednej ze składowych bezpieczeństwa pożarowego w obiektach.

    Poprawny dobór zabezpieczeń przeciwwybuchowych dla jednostek odpylających on demand

    Jeśli w Twoim zakładzie pracują filtry bądź cyklony, to ten warsztat jest dla Ciebie. Dowiesz się z niego jakie błędy najczęściej są popełniane przy zabezpieczaniu instalacji odpylających. Zobaczysz także studium przypadku w formie filmu, który pokazuje konsekwencje tych błędów – zdradzę tylko, że film pobudza wyobraźnię. Co ważne całość zaczniemy, krótkim wstępem nt. podstaw prawnych.

    ZABEZPIECZENIA PRZECIWWYBUCHOWE ON DEMAND WEBINAR

    Ochrona urządzeń i aparatów przed skutkami wybuchu pyłów on demand

    Zaczniemy od podstaw prawnych, które będą stanowiły dla nas bazę dla dalszej, bardzo praktycznej części. Warsztat wesprzemy aż 28 unikalnymi filmami, których nie znajdziesz w sieci. Dzięki nim nie tylko zrozumiesz zasadę działania poszczególnych typów zabezpieczeń, ale także zobaczysz skutki ich błędnego zastosowania. Nie ukrywajmy, ta część nie tylko edukuje, ale także daje mocno do myślenia.

    wybuch pyłu drzewnego w fabryce analiza

    Wybuch pyłu, który w 2 sekundy zniszczył 3 filtry i budynek – ANALIZA on demand

    Weź udział w premierze filmu, który w 5 minut pokaże przyczyny i skutki wybuchu pyłu drzewnego, który spowodował 5 mln zł strat. Bezpośrednio po filmie nasz ekspert przeprowadzi analizę zdarzenia na żywo oraz odpowie na pytania uczestników. Otrzymasz także dostęp do obszernego studium przypadku.

    wyładowania elektrostatyczne jako przyczyna wybuchu webina on demand

    Wyładowania elektrostatyczne jako przyczyna wybuchu – jak się chronić on demand

    W czasie warsztatu zaprezentujemy szereg niezwykle ciekawych materiałów wideo, a także sporo wiedzy opartej o przepisy, normy i nasze doświadczenie. Poznasz również, a może przede wszystkim, sposoby ochrony przed elektrycznością statyczną. W warsztacie powinien wziąć udział każdy, kto pracuje w zakładzie gdzie wykonuje się operacje z palnymi cieczami, a także gazami oraz pyłami.

    To nie wszystko, przewiń niżej.

    Pobierz przewodnik ATEX
    Jak dostosować aparat lub instalację procesową do wymogów dyrektywy ATEX.

    Co otrzymasz

    • studia przypadków pokazujące przyczyny wybuchów i pożarów
    • dostęp do filmów wideo pokazujących skutki oraz przebieg zdarzeń
    • praktyczne wskazówki jakie podjąć działania
    • statystyki odnośnie źródeł zapłonu oraz palnych pyłów
    • wiedzę nt. parametrów wybuchowości, oceny ryzyka wybuchu i DZPW, prewencji i ograniczania skutków i wiele więcej

    Darmowy program
    edukacyjny ATEX

    Program wspiera już 3474 specjalistów odpowiedzialnych m.in. za BHP, utrzymanie ruchu, a także projektantów, rzeczoznawców ds. ppoż. i ubezpieczycieli. Dołącz do ich grona.

    Co zyskujesz

    • darmową wiedzę dzięki, której się rozwijasz
    • studia przypadku pokazujące przyczyny i skutki wybuchów
    • filmy przedstawiające realne zdarzenia + komentarz
    • artykuły i poradniki
    • możliwość darmowego udziału w warsztatach
    • duże zniżki na szkolenia i konferencje

    WAŻNA INFORMACJA
    W związku z koronawirusem wprowadzamy szkolenia online z gwarancją zwrotu kosztów w przypadku nie spełnienia Twoich oczekiwań. Jednocześnie odwołujemy tradycyjne szkolenia do końca kwietnia.

    Pobierz przewodnik ATEX

    Jak dostosować urządzenie, instalację lub zakład produkcyjny do dyrektywy ATEX
    • Praktyczna wiedza poparta przykładami
    • Studia przypadków rzeczywistych wybuchów w przemyśle
    • Unikalne materiały wideo
    • Wskazówki i rady ekespertów
    NOWE
    DARMOWE MATERIAŁY
    Tylko praktyczne spojrzenie; zero "suchej" teorii:
    • przypominamy o tym, o czym wielu zapomina
    • na rzeczywistych przykładach omawiamy błędy, ale i to, jak na co dzień postępować prawidłowo zgodnie z Dyrektywą ATEX
    • dokument współtworzony z czytelnikami
    Wykorzystaj dane i argumenty do swojej prezentacji:
    • poznaj przyczyny i skutki wybuchów w różnych branżach
    • jak do bezpieczeństwa wybuchowego podchodzą inne firmy?
    • jak analizować koszty i korzyści projektu zapewnienia bezpieczeństwa wybuchowego?