Rozdzielnica Ex d czy Ex e? Jak dokonać wyboru na rzeczywistym przykładzie.

Szkolenia ATEX
Szkolenia ATEX
Nazywam się Mariusz Balicki i jestem tu, by Ci pomóc.

Jeśli borykasz się z problemem w zakresie bezpieczeństwa
wybuchowego, pożarowego lub procesowego, to zachęcam Cię do kontaktu.

Kliknij w gwiazdki, aby wyświetlić dane +48 50* *** *** | m.bal***@***** | +48 12 **** ***

Z biegiem lat każdy zakład przemysłowy będzie się zmagał ze zużyciem poszczególnych urządzeń. Nie inaczej jest w kontekście rozdzielnic elektrycznych przeznaczonych do stref zagrożonych wybuchem. Niewielu zdaje sobie sprawę, że konieczność wymiany rozdzielnic bywa dobrym sposobem na osiągnięcie krótko i długoterminowych oszczędności.

Problem przyzwyczajenia do „starego”

Większość zadań w zakładach produkcyjnych jest realizowanych w oparciu o procedury po to, aby proces był powtarzalny i jednakowy jakościowo. Jednak gdy następuje potrzeba odtworzenia instalacji np. po awarii lub z powodu zużycia urządzeń, przedstawiciele firm bardzo często kierują się swoimi przyzwyczajeniami, które nabrali z biegiem lat. W efekcie firmy nie poszukują rozwiązań optymalnych na dzień zakupu, a szukają dostawcy, który zapewni im identyczne rozwiązanie, jak te pracujące od lat.

Powodem takiej postawy, jest przyzwyczajenie się do funkcjonujących urządzeń, nawet jeśli są one w pewnym zakresie problematyczne. Dzieje się tak, gdyż pojęcie „przyzwyczajenia się do urządzeń” obejmuje także nabrane z biegiem lat umiejętności radzenia sobie z występującymi problemami. Użytkownicy po prostu uczą się w tym czasie konkretnych działań konserwacyjnych i naprawczych.

 

Jak w przypadku rozdzielnic elektrycznych „przyzwyczajenie” generuje spore koszty?

Na terenie wielu zakładów przemysłowych można dziś spotkać rozdzielnice elektryczne wykonane na bazie obudów ognioszczelnych typu Ex d. Ten rodzaj obudowy dopuszcza wybuch wewnątrz obudowy, ale nie pozwala na jego przedostanie się na zewnątrz, Z tego względu w ich wnętrzu możliwy jest montaż komponentów elektrycznych w wykonaniu zwykłym, tj. bez certyfikatu ATEX. Urządzenia te z reguły są tańsze od certyfikowanych, co często stanowi główny powód wyboru obudów tego typu.

Aby jednak ten typ obudowy skutecznie chronił przed zapłonem otaczającej jej atmosfery wybuchowej, należy bardzo mocno przyłożyć się do jej eksploatacji. Szczególną uwagę trzeba zwrócić na stan szczeliny gaszącej. Jak niebezpieczna może być nawet drobna rysa wykonana, chociażby śrubokrętem, możecie Państwo zobaczyć na poniższym filmie.

W codziennej eksploatacji jest to jednak rozwiązanie drogie. Koszty te są generowane m.in. przez wysoką cenę zakupu obudowy ognioszczelnej typu Ex d, która najczęściej nie jest rekompensowana przez możliwość zastosowania niecertyfikowanych, tańszych komponentów. Drugim czynnikiem zwiększającym koszty jest konieczność wykonywania drobiazgowych i częstych kontroli szczeliny gaszącej w celu odpowiednio wczesnego wykrycia śladów zużycia.

 

Poszukiwanie rozwiązania optymalnego, potrafi wygenerować oszczędności

Wymienione wyżej trudności z eksploatacją i konserwacją rozdzielnic w obudowie ognioszczelnej typu Ex d bardzo często nie są brane pod uwagę podczas konieczności wymiany rozdzielnicy, gdyż wszyscy się do nich przyzwyczaili. Z tego względu warto posłużyć się argumentem kosztowym, poszukując rozwiązania optymalnego.

Rozważmy, jakie pojawią się różnice, gdyby zakład produkcyjny zdecydował się zastosować rozdzielnie elektryczne w obudowie wzmocnionej Ex e. W takim przypadku wszelkie komponenty rozdzielnicy elektrycznej będą droższe, gdyż muszą posiadać certyfikat ATEX. Jednak przy szerszej analizie okazuje się, że jest to jedyny element, który wypada drożej w porównaniu z zastosowaniem rozdzielnic w obudowie ognioszczelnej typu Ex d. Oszczędności natomiast generowane są przy:

▶ zakupie, gdyż obudowa wzmocniona typu Ex e jest o kilkadziesiąt procent tańsza, niż obudowa typu Ex d

▶ montażu obudowy, który jest zdecydowanie prostszy, a więc i tańszy. Obudowa Ex e jest lekka, gdyż z reguły jest zbudowana z tworzywa lub cienkiej blachy. Natomiast obudowa Ex d jest zdecydowanie cięższa i masywniejsza, ponieważ jej budowa musi wytrzymać wybuch w środku, a to oznacza również, że do montażu niejednokrotnie należy użyć zaawansowanych urządzeń i narzędzi.

▶ kosztach pracy pracowników serwisowych podczas wykonywania prac konserwacyjnych, gdyż rozdzielnice w obudowach Ex e nie wymagają szczegółowej kontroli szczelin gaszących

▶ szybszym, a więc i tańszym przywróceniu do pracy rozdzielnicy przy przeciążeniu, dzięki specjalnym klapom rewizyjnym, których zastosowanie jest niemożliwe w obudowach ognioszczelnych.

rozdzielnica do strefy zagrożonej wybuchem

Fot. Wnętrze przykładowej rozdzielnicy w wykonaniu przeciwwybuchowym (obudowa Ex e) w czasie prefabrykacji w GRUPIE WOLFF.

Podsumowanie

Stare polskie powiedzenie mówi „lepsze jest wrogiem dobrego”. I choć w wielu dziedzinach życia znajduje ono odzwierciedlenie w rzeczywistości, to w tym przypadku jest inaczej. Narastające latami przyzwyczajenia do „dobrego” staje się wrogiem lepszego i tańszego rozwiązania, i to nawet w przypadkach kiedy to „dobre” w rzeczywistości może być nawet kiepskie, ale jest po prostu znane.

Powyższy artykuł został oparty na rzeczywistym projekcie zrealizowanym przez inżynierów GRUPY WOLFF dla jednego z wiodących producentów chemii w Polsce. Jego celem jest pokazanie, w jaki sposób warto podejść do procesu wymiany urządzeń i odtworzenia instalacji w strefach EX.

Sprawdź darmowy pakiet edukacyjny

Weź udział w darmowym warsztacie online lub/i dołącz do naszego programu edukacyjnego całkowicie za darmo. Ty zdobywasz wiedzę, my ustanawiamy dobre standardy bezpieczeństwa.

Przewiń do końca
sprawdź darmowe warsztaty online, pobierz przewodnik ATEX, dołącz do programu edukacyjnego.

Darmowe warsztaty online

Ochrona urządzeń i aparatów przed skutkami wybuchu pyłów

Zaczniemy od podstaw prawnych, które będą stanowiły dla nas bazę dla dalszej, bardzo praktycznej części. Warsztat wesprzemy aż 28 unikalnymi filmami, których nie znajdziesz w sieci. Dzięki nim nie tylko zrozumiesz zasadę działania poszczególnych typów zabezpieczeń, ale także zobaczysz skutki ich błędnego zastosowania. Nie ukrywajmy, ta część nie tylko edukuje, ale także daje mocno do myślenia.

Poprawny dobór zabezpieczeń przeciwwybuchowych dla jednostek odpylających

Jeśli w Twoim zakładzie pracują filtry bądź cyklony, to ten warsztat jest dla Ciebie. Dowiesz się z niego jakie błędy najczęściej są popełniane przy zabezpieczaniu instalacji odpylających. Zobaczysz także studium przypadku w formie filmu, który pokazuje konsekwencje tych błędów – zdradzę tylko, że film pobudza wyobraźnię. Co ważne całość zaczniemy, krótkim wstępem nt. podstaw prawnych.

Wyładowania elektrostatyczne jako przyczyna wybuchu – jak się chronić

W czasie warsztatu zaprezentujemy szereg niezwykle ciekawych materiałów wideo, a także sporo wiedzy opartej o przepisy, normy i nasze doświadczenie. Poznasz również, a może przede wszystkim, sposoby ochrony przed elektrycznością statyczną. W warsztacie powinien wziąć udział każdy, kto pracuje w zakładzie gdzie wykonuje się operacje z palnymi cieczami, a także gazami oraz pyłami.

Oświetlenie podstawowe i awaryjne w strefach zagrożenia wybuchem

Jak dobrać oświetlenie podstawowe i awaryjne, tak by było zgodne z obowiązującymi przepisami? Na jakie rozwiązania konstrukcyjne zwrócić uwagę, aby inwestycja szybko nie okazała się workiem bez dna? Czy producenci opraw zawsze są uczciwi? To tylko kilka z kilkunastu tematów jakie zostaną poruszone w tym niezwykle merytorycznym warsztacie.

Awaryjne oświetlenie ewakuacyjne i zapasowe a aktualne wymogi prawne i normatywne

Przekrojowy warsztat dla osób mających do czynienia z oświetleniem ewakuacyjnym i zapasowym pracujących także w strefach zagrożenia wybuchem. Prowadzący skupia się na praktycznym podejściu do norm i aktów prawnych z zakresu odnoszących się do oświetlenia oraz jego zasilania jako jednej ze składowych bezpieczeństwa pożarowego w obiektach.

Poprawny dobór zabezpieczeń przeciwwybuchowych dla jednostek odpylających on demand

Jeśli w Twoim zakładzie pracują filtry bądź cyklony, to ten warsztat jest dla Ciebie. Dowiesz się z niego jakie błędy najczęściej są popełniane przy zabezpieczaniu instalacji odpylających. Zobaczysz także studium przypadku w formie filmu, który pokazuje konsekwencje tych błędów – zdradzę tylko, że film pobudza wyobraźnię. Co ważne całość zaczniemy, krótkim wstępem nt. podstaw prawnych.

To nie wszystko, przewiń niżej.

Pobierz przewodnik ATEX
Jak dostosować aparat lub instalację procesową do wymogów dyrektywy ATEX.

Co otrzymasz

  • studia przypadków pokazujące przyczyny wybuchów i pożarów
  • dostęp do filmów wideo pokazujących skutki oraz przebieg zdarzeń
  • praktyczne wskazówki jakie podjąć działania
  • statystyki odnośnie źródeł zapłonu oraz palnych pyłów
  • wiedzę nt. parametrów wybuchowości, oceny ryzyka wybuchu i DZPW, prewencji i ograniczania skutków i wiele więcej

Darmowy program
edukacyjny ATEX

Program wspiera już 3474 specjalistów odpowiedzialnych m.in. za BHP, utrzymanie ruchu, a także projektantów, rzeczoznawców ds. ppoż. i ubezpieczycieli. Dołącz do ich grona.

Co zyskujesz

  • darmową wiedzę dzięki, której się rozwijasz
  • studia przypadku pokazujące przyczyny i skutki wybuchów
  • filmy przedstawiające realne zdarzenia + komentarz
  • artykuły i poradniki
  • możliwość darmowego udziału w warsztatach
  • duże zniżki na szkolenia i konferencje

WAŻNA INFORMACJA
W związku z koronawirusem wprowadzamy szkolenia online z gwarancją zwrotu kosztów w przypadku nie spełnienia Twoich oczekiwań. Jednocześnie odwołujemy tradycyjne szkolenia do końca kwietnia.

Pobierz przewodnik ATEX

Jak dostosować urządzenie, instalację lub zakład produkcyjny do dyrektywy ATEX
  • Praktyczna wiedza poparta przykładami
  • Studia przypadków rzeczywistych wybuchów w przemyśle
  • Unikalne materiały wideo
  • Wskazówki i rady ekespertów
DARMOWE WARSZTATY ONLINE
Zapisz się zanim braknie miejsc
W czasie warsztatu Zbigniew Wolff przedstawi:
  • wymogi prawne i normatywne
  • najczęstsze błędy i ich konsekwencje
  • unikalne filmy pokazujące wybuchy w urządzeniach
W czasie warsztatu Mariusz Blicki przedstawi:
  • 28 unikalnych filmów pokazujących błędy
  • ograniczenia zabezpieczeń przeciwwybuchowych
  • najważniejsze aspekty teoretyczne i prawne
W czasie warsztatu Maciej Freza przedstawi:
  • sposoby zasilania i sterowania oświetleniem
  • sposoby testowania opraw i zasilania
  • rodzaje zasilania w oparciu o normę PN-EN 50172